اولدوز ساياراق گوزله ميشم هر گئجه ياري
گج گلمه ده دير يار يئنه اولموش گئجه ياري
گؤزلر آسيلي يوخ نه قارالتي نه ده بير سس
باتميش گولاغيم گؤرنه دؤشور مكده دي داري
بير قوش آييغام! سويليه رك گاهدان اييلده ر
گاهدان اونودا يئل دئيه لاي-لاي هوش آپاري
ياتميش هامي بير آللاه اوياقدير داها بير من
مندن آشاغي كيمسه يوخ اوندان دا يوخاري
قورخوم بودي يار گلمه يه بيردن ياريلا صبح
باغريم ياريلار صبحوم آچيلما سني تاري!
دان اولدوزي ايسته ر چيخا گؤز يالواري چيخما
او چيخماسادا اولدوزومون يوخدي چيخاري
گلمز تانيرام بختيمي ايندي آغارار صبح
قاش بيله آغارديقجا داها باش دا آغاري
عشقين كي قراريندا وفا اولمياجاقميش
بيلمم كي طبيعت نيه قويموش بو قراري؟
سانكي خوروزون سون باني خنجردي سوخولدي
سينه مده أورك وارسا كسيب قيردي داماري
ريشخندله قيرجاندي سحر سويله دي: دورما
جان قورخوسي وار عشقين اوتوزدون بو قماري
اولدوم قره گون آيريلالي او ساري تئلدن
بونجا قره گونلردي ايدن رنگيمي ساري
گؤز ياشلاري هر يئردن آخارسا مني توشلار
دريايه باخار بللي دي چايلارين آخاري
از بس مني ياپراق كيمي هيجرانلا سارالديب
باخسان اوزونه سانكي قيزيل گولدي قيزاري
محراب شفقده ئوزومي سجده ده گؤردوم
قان ايچره غميم يوخ اوزوم اولسون سنه ساري
عشقي واريدي شهريارين گللي- چيچكلي
افسوس قارا يل اسدي خزان اولدي بهاري
پـامبيقدان يوموشاق، داشـداندا بركـم،
قيلينجلا دوغـرانيب، گوللـهنميـشم،
ستـارخان، جـاويـدان، بويوك بابكـم.
هاراي، هاراي ائللر تورك اوغلو توركـم.
*************
آلوولار يـــوردودور مـنيم مـسكــنيم،
اودلار اولكـهسـي ديـر منيم وطنيـم،
آذربــــايـجـاندير قـانــلي كفنيــم،
نه ديـر آغيرليغيم كيمه… مـن يوكـم؟
هاراي، هاراي ائللر تورك اوغلو توركـم.
*************
تاريخلر شـاهيدير بـو تـورك آديمـا،
كيمـسه دار گـونومده چـاتماز داديما،
مـــن فخـر ايـلـهيـرم اؤز اولاديـمـا،
ياراشـمـاز يــادلارين مـينّتين چـكـم،
هاراي، هاراي ائللر تورك اوغلو توركـم.
*************
هر ميللت عزيزدير، عزيزدير اينسان،
اينـسانـين شأنينه، آديـنـا قـربــان،
منده بير اينسانام سن كيمي اينسان،
دئـميـرهم ملهگـم دونيـاده تكــم،
هاراي، هاراي ائللر تورك اوغلو توركـم.
*************
آسيـا ، اوروپـا تورپـاغـيندايـــام،
دريالار، داغلارين قوجـاغيندايــام،
حـريت، آزادليـق سـوراغيندايــام،
هاراي مسلمان ائل، مسلمان اؤلكم،
هاراي، هاراي ائللر تورك اوغلو توركـم.
*************
او دميــر قـاپـيـيدان زنــگانـا قـدهر،
همــدانــدان تــوتــوب تـهرانـا قـدهر،
آذربــايجـانديـر بـيــزيـم بــو يئــرلر،
تـورك ديـلي دانيشير اوشـاقيم ، يئكـم،
هاراي، هاراي ائللر تورك اوغلو توركـم.
*************
حـاقيـم اوچون قانيـما مـن بلـنمـيشم،
آرازام خـــــزرده لــپــه لنــمـــيشم،
بـوتـون ايـران بـويـدا سـپـه لنمـيشم،
اؤزومــه يئــر اكــم سنــه ائـو تيكــم،
هاراي، هاراي ائللر تورك اوغلو توركـم.
*************
منيـم اؤز يـوردوم وار منـيم اؤز ائليـم،
شيــرينـدير اؤزومـه منيـم اؤز ديليـم،
هم گوللـه ديليم وار همده سؤز ديليـم،
ايستـهسـم قورارام ايستهسـم سوكـم،
هاراي، هاراي ائللر تورك اوغلو توركـم.
*************
ائشيدسين سهسيمي شووونيزم فــارس،
داشناقلار بيلسين كـي بئله ده قالمـاز،
تـورپاغيم گوهـردير ديليم بير آلمـاس،
حاق اوسته حاضيرام جاندان ال چكـم،
هاراي، هاراي ائللر تورك اوغلو توركـم.
*************
خردادين بيرينده جوشوب قايناديــق،
تـورك آدين دونيايا اعلام ائيلهديــق،
تبـريـزين نـامينـه قيــام ائيله ديــق،
حاضيرام بير قانا مين بيـر قـان توكـم،
سس وئرين دوشمنلر سانماسين تكـم،
هاراي، هاراي ائللر تورك اوغلو توركـm*
آغ آتيم
آغ آتيم ، قول قاناتيم ،
آت قدمين يورتمه يئري ! [۱]
آش تپه لردن
سيلديريم تك سره لردن
سئله سينميش دره لردن
بو نه طوفاندي گؤزل كهليگيمي ايستير آييرسين فره لردن [۲]
غيرتيم جوشه گلير غملي خبردن
آغ آتيم – قورخما خطردن !
آغ آتيم قول ، قاناتيم ،
شيهه چك ، قوي سسيوه
بلكه ياتانلاردا اؤيانسين
ياتماغين واختي دگيل دروسون اوتانسين
ياتانين عؤمرو تالانسين
تازا نعلين وار آتيم
چال بو داغين سينه سينه ، قوي پارالانسين
چال داغين سينه سي باتسين ، يارالانسين
داشي داشدان ، آرالانسين
آغ آتيم قول قاناتيم
داش قايادان آشما چتيندي
قاباق اؤز يوققوشادي ، قاشما چتيندي
داغا ديرماشما چتيندي
داشا ، سووخاشما [۳] چتيندي
باخما يوللاري چتيندي ، اورانين هيبتي يوخدور
آغ آتيم همت ائله !
غيرتي يوخدور
هله اؤز يوققوشالار چوخدو قاباقدا
آشماق اولماز بو آياقدا
آغ آتيم قول قاناتيم
بسدس اياق ساخلاما ، گون باتدي قارالدي
گون گئچيب داغ دالينا رنگي سارالدي
داغين اوستون دومان آلدي
آغ آتيم ، بس بو نه حالدي؟
بورا يارقاندي [۴] آتيم دورما آماندي ….
آغ آتيم ، قول قاناتيم
آت قدم آيدينليغا ساري
هؤركوشن [۵] اوولاريلان [۶] ؛ چيخ سره ياللاري [۷] يوخاري
قار قالان داغلارا سال بير نفسين
قوي اريسين بوز كيمي چئگينينده كي قاري
سولاري آرخلارا سال بلكه سووارسين
قوري قالميش مومالاري
قوي بؤيوك گولده اؤزوشسونله ياشيل باش سونالاري
آغ آتيم
جهد ائله باري
سني تاري !
آغ آتيم ، قول قاناتيم
طبعيمين درياسي جوشقوندو
يئل اسدير لپه لنسين
قوي چاليم صخره لره دالغامي [۸] ، دالغام سپه لنسين
قوي ياغيش تك قورويان
داغلارين اؤستونده اله نسين
هرزه اوتلاري آپارسين
لالا بيتسين
هامي گؤللر تزه لنسين
گؤلو بلبل يييه لنسين
آغ آتيم ، قول قاناتيم
آت قدمين قلعه ي بابكدن آشاق
قارا گؤنلن ساواشاق
آت گؤلوندن سس آتيب ، بابكين حالين سوروشاق
يئنه طوفاندا جوشاق
دريالار تك قوووشاق
آغ آتيم ، قول قاناتيم
شيهه چك قوي سسيوه
هاجريني تركينه چكسين نبي گلسين
قوي كور اوغلو آتيني داغلارا سالسين
ائشيديب شيهه ني گلسين
الده كسگين قيليجيلا
بوياسين قانه كئچل حمزه ني گلسين
قوي كرم سازيني سالسين دؤشونه ، چؤللره دؤشسون
هاي سسي ائللره دؤشسون
دئگيلن غملي كرم ايستر اگر ، اصليني گلسين
دشمنين بلكه كسك نسليني ، گلسين
قوي بو داغلاردا بؤيوك هلهله دؤشسون
داغلارا ولوله دؤشسون !
آغ آتيم ، قول قاناتيم
منه بير قالغي بابامدان ، بو ورنديلدي ، بونو چئگنيمه ساللام
قاراداغ باشيني آللام
اورا بير ولوله ساللام
آغ آتيم دورما ، يوبانسان ، دالي قاللام
آغ آتيم ، قول قاناتيم
بيز اگر قلعه ي سيمرغدان آشساق بيزه آزدي
باخما يوللار ناتارازدي
باخما بو قارلي دماوند ، بو قفقاز بو هرازدي
باخما داغدا هاوا دوتقوندو – آيازدي [۹]
باخما بو قيشدي بو يازدي
آغ آتيم آت قدمين دريا ، دايازدي [۱۰]
درياني گئچسن اگر شهرِ نيازدي
اوردا هر قان كي تؤكولدو يئره ، آزادليقي يازدي
بشر آزادليغا بازدي !
آغ آتيم ، قول قاناتيم
اوردا دؤلبرچين اوتو دؤرت پَر آچيبدي
اوردا ديللنمگه ديل تازه شيرين ديللر آچيبدي
اوردا باغلاردا بوتون گؤل لر آچيبدي
آغ آتيم
آت قدم
آيدينليغا ساري !
استاد هوشنگ جعفري
***************
توركين ديلي تك سوگولي ايستكلي ديل اولماز
ائوزگه ديلي قاتسان بو اصيل ديل اصيل اولماز
اوز شعريني فارسا عربه قاتماسا شاعير
شعري اوخويانلاراشيدنلر كسيل اولماز
فارس شاعيري چوخسوزلريني بيزدن آپارميش
"صابير"كيمي بير سفره لي شاعير پخيل اولماز
توركون مثلي فولكلوري دونيا دا تك دير
خان يورقاني كند ايچره مثل دير ميتيل اوماز
آذر گوشوني قيصر رومي اسير ائتميش
كسري سؤزيدور بير بله تاريخ ناغيل اولماز
سوزلرده جواهير كيمي دور اصلي بدلدن
تشخيص ورن اولسا بوقدر زير زيبيل اولماز
شاعير اولا بيلمز آناسي دوغماسا شاعير
مس سمن آ بالام هر ساري كؤينك قيزيل اولماز
مندن ده نه ظاليم چيخار اوغلوم نه قيصاص چي
بير دفعه بوني قاني كي ايپك دن قيزيل اولماز
آزاد قوي اوغول عشقي طبيعت ده دولانسين
داغ داشدا دوغولموش دلي جيران حميل اؤلماز
اينسان اودي توتسون بو ذليل خلقين اليندن
اللاه سؤوينر بئله اينسان ذليل اؤلماز
ميللت غمي اؤلسا بو جوجوقلار چؤپه دؤنمز
اربابلاريميزدان دا قارينلار طبيل اولماز
بو شهريارين طبعي كيمي چيمملي چشمه
كوثر اولا بيلسه دميرم سلسبيل اؤلماز
استاد شهريار

فارسي قيريلداتما ديلين وارسنين
سن اگر بولبولسن گولون وارسنين
قهرمان خلقيميز گؤزتيكيب سنه
فرهنگي تالانميش ائلين وارسنين
سن گؤزهل سوناسان هر سويا دوشمه
اوزمگه دوم دورو گؤلون وارسنين
اگر بولود اولسان ياغ قوراخليقا
سوياحسرت قالميش چؤلون وارسنين
«ياغ اولوب يانديرما يادلار چيراغين
قارانليق آيلارين، ايلين وارسنين»
دئميرم فارسيجا يازابيلميرسن
چوخ گؤزهل يازيرسان الين وارسنين
آممانئجه دئييم فارسيدان گؤزهل
قيلينج كيمي كسگين ديلين وارسنين
«سعدي»ني «حافظ»ي چوخدا ازديرمه
«معجز» ون و ورغونون لعلين وارسنين
آرخالان بابكه رستم نه چيدير؟
دانالار باسماقا كلين وارسنين
نسيمي،خطايي واقف، فضولي
دده قورقود» كيمي اولون وار سنين»
«اؤزهيئر» هابيلين سازين كامانين
بولبول چهچههلي تئلين وارسنين
ايزين داش دؤورونه گئديب يئتيشيب
سومئرلره باغلي تئلين وارسنين
سولور اؤز باغيندا گوللر، چيچكلر
وئرمه تيكان لارا گولون وارسنين
آي عاشيق چال اوخو آنا ديلينده
سازيندا خوش بمين زيلين وارسنين
توركو نغمه ايستير يانيق كونلوموز
سدي ييخ قوي گهله سئلين وارسنين
پاشالار باغيندا بوقوللوق نهدير؟
اونودمابير «چنلي بئلين» وارسنين
شاعيرلر جوشدوران سولو،صفالي
آرازين، موغانين ميلينوار سنين
وورولما يادلارين گؤزللرينه
ائلين ده چوخ اينجه بئلين وارسنين
سن يوگور ميدانا«كور اوغلو» كيمي
مين لرلههاي باسان دهلين وارسنين
«دورنا» سان قاققيلداسس وئرسسيمه
قاطاردان آيريلما يولون وارسنين
اَلين وئر اليمه داغلار آشيراق
بيليرم قدرتلي قولون وارسنين
«شامي» يم يالقيزام يوخدور كومگيم
گهل اكك بو باغي بئلين وارسنين
دايانما شعريمين تئز وئر جوابين
اگر بوميداندا فعلين وارسنين
گؤزلريم ياشلارلا دولور
هر قلمي اله آليب
آديوي كاغاذلار اوسته ياغديراندا
آما بو گئجه سنين اوچون يازاجاغام
اي يازيلماغا ياساق ديليم
بو گئجه صوبحه قدر
يازيلاجاقسان دا اوخوناجاقسان دا
ماهنيلاتماق ايسته ييرم سني من
دونيانين ديللرينه سالاجاغام
باغيرتاجاغام سني بو گئجه
اي بشر حاقلاريندا تانينمايان
گؤزلري ياشلي ديليم
ياشاتيرسان بيزي سن
ياشا منيم آنا ديليم
ياشا منيم آنا ديليم
حيدربابا ، ايلديريملار شاخاندا
سئللر ، سولار ، شاققيلدييوب آخاندا
قيزلار اوْنا صف باغلييوب باخاندا
سلام اولسون شوْكتوْزه ، ائلوْزه !
منيم دا بير آديم گلسين ديلوْزه
(٢)
حيدربابا ، كهليك لروْن اوچاندا
كوْل ديبينَّن دوْشان قالخوب ، قاچاندا
باخچالارون چيچكلنوْب ، آچاندا
بيزدن ده بير موْمكوْن اوْلسا ياد ائله
آچيلميان اوْركلرى شاد ائله
كؤنولوم قوشو قاناد چالماز سنسيز بيرآن، آذربايجان،
خوش گونلرين گئتمير مودام خياليمدان، آذربايجان.
سندن اوزاق دوشسم ده من عشقين ايله ياشاييرام،
يارالانميش قلبيم كيمى، قلبي ويران آذربايجان.
بوتون دونيا بيلير سنين قودرتينله، دؤولتينله
آباد اولوب، آزاد اولوب مولكي ، آذربايجان.
بيسوتوني اينقيلابدا، شيرين- وطن اوچون فرهاد
كولونگ وورموش اؤز باشينا، زامان- زامان، آذربايجان.
وطن عشقي مكتبينده جان وئرمگي اؤيرنميشيك،
اوستاديميز دئييب هئچدير وطنسيز جان، آذربايجان.
قورتارماق چون ظاليملرين اليندن رئي شومشاديني،
اؤز شومشادين باشدان- باشا اولوب آل قان، آذربايجان.
يارب، ندير بير بو قدر اوركلري قان ائتمگين،
قولوباغلي قالاجاقدير نه واختاجان آذربايجان؟
اؤولادلارين نه واختا دك تركي- وطن اولاجاقدير؟
ال- اله وئر، عيصيان ائله، اويان، اويان، آذربايجان.
بسدي فراق اودلاريندان كول الندي باشيميزا،
دور آياغا، يا آزاد اول، يا تامام يان، آذربايجان.
شهريارين اورييده سنين كي تك ياراليدير،
آزادليق دير منه ملحم، سنه درمان، آذربايجان.