تورك دونياسي-Türk Dünyası

براي آنها كه چند روزي است براي نشان دادن فرهنگ آريايي خود در اين وبلاگ قلم فرسايي نموده اند فايل زير را تقديم ميكنم و اميد وارم تا لحظه مرگ فراموششان نشود.
چوخ چوخ ده يرلي بير مقاله دير حتما دانلود ايليب اوخويون
لينك ۲ يوكله yüklə
pdf دوسيالارين كامپيوترينيزده گوره بيلمك اوچون بو پروگرامي Foxit_PDF_Reader_Pro_ يوكله يين و بيلگي سايارينيزا نصب ايله يين

اوغول شيرين ولي قيز بالدير آي قيز
آماندير اوزاق دورما توركون ديليندن
اوكي اصلين دانار كال قيزدير آي قيز
از ديگر اقدامات شونيسم كه با سر كارآمدن ديكتاتوري رضاخان آغاز شد تغيير نام مكان ها به اسامي فارسي در ايران بود ! سيستم شونيسم علاوه بر تكه تكه كردن آذربايجان به استان هايي با اسامي مختلف چون آذربايجان شرقي و غربي وهمدان وزنجان و مركزي واخيرا اردبيل واعطاي بعضي قسمت هاي منطقه آذربايجان به استان هاي همجوار(تهران ،گيلان ،كردستان وكرمانشاه)،به تعويض نام بعضي شهرها
نيز اقدام كردند كه از آن جمله اند :
باش سوما ---» صومعه عليا ، آشاغي سوما ---» صومعه سفلي ، سئيوان ---» سگبان ، كئچي قيران ---» بز كش ، بين گول ---»هزار بركه ، موتالليق---» متعلق ، جووت ---» جوبند ،كوشك ساراي ---» كشك سراي ، پشتو---» پشتاب ، پينه شالوار---» شاد باد ،گون دوغان ---» كندوان ، ميو ---» مياب ، خوجا- موجا ---»خواجه مرجان ، اروميه ---» رضائيه ، سالماس ---» شاهپور ، سولدوز ---» نقده ، قول قاسيم ---» گل قاسم ، توفارقان ---» آذر شهر- دهخوارگان ، قره چور ---» سياه چور، شرابخانا ---» شرفخانه ، كوجووار---» كجا آباد، داش آتان ---» دانش آباد ، بارش ---» بارنج ،خاروانا ---» خروانق ، سيد آوا ---» سعيد آباد ، اووشار ---» افشار ، سلمان كندي ---» سلمان كند ، ينگي جه ---» نيكجه ، سوماقلو ---» سماق ده ، تاتائو چاي ---» سيمين رود ، قوشا چاي – ايكي سو ---» مياندوآب ، قره گؤلي ---»كچ ساران ، واسميش ---» باسمنج ، آراز بار ---» ارسباران ، قره سو---» سياه چشمه،يام ---» پيام ،مليك كندي ---» ملكان ، آجي چاي ---» تلخه رود ، هلاكو ---»هرزند ، باش بولاق ---» سر چشمه ، سووش بولاق ---» مهاباد، قارا چاي ---» سيه رود ، قوروچاي ---» شاه آباد ،دوه چي ---» شتربان ، انه مه ---» انانق ، قره سو ---» سياهاب ، قره گؤل ---» سياه گل ، قيزيل اوزن ---» سفيد رود ، قبله بولاق ---» قبله چشمه ،زنگان ---» زنجان ، سايين قالا ---» شاهين دژ ، خيوه (خياو) ---»مشكين شهر ، ميشوو---» ميشاب، ساوالان ---» سبلان ،قافلانتي ---» قافلانكوه، خوجا ---» خواجه، ساري قهيه ---» سارقيه،آخماق يه ---»احمقيه ، گوموش تپه ---» گومشيان ، گوموش قيه ---» دمشقيه ، تيكان تپه ---» تيكاب
شونيسم ها به نام هاي تركي در مرزهاي سياسي ايران اكتفا نكرده و نام منطقه اي در جمهوري آذربايجان يعني آران را هم به همه جمهوري آذربايجان (اذربايجان شمالي ) نسبت دادند تا بدينگونه نام آذربان را از صحنه سياسي دنيا محو كنند ! اما عليرغم آرزوي اين دشمنان اكنون ملت آذربايجان در شمال رود آراز داراي دولتي مستقل ، پرچم وسرود ملي و عضويت در سازمان ملل و پالمان اروپاست .
سدهي دهم هجري/ شانزدهم ميلادي با حادثهي بزرگي در ايران همراه بود. در سال 907 ق / 1502 م اسماعيل صفوي از خاندان شيخ صفي الدين اردبيلي، پس از 12 سال تلاش و از ميان بردن 50 حاكميت محلي، سرانجام در تبريز تاجگذاري كرد. او با محور قرار دادن مذهب تشيع، حكومتي يكپارچه و متمركز ايجاد كرد.[1]
شاه اسماعيل به دو نكتهي اساسي توجه داشت: يكي مذهب تشيع و ديگري زبان تركي. اولي پايه و اساس قدرت گيري خاندان صفويه بود و دومي عامل بسيج هواداران صفويه. در سپاهي كه شاه اسماعيل براي اجراي اهدافش گردآورده بود، قبايل تركي چون شاملو، استاجلو، تكه للو، روملو، افشار، ذوالقدر، قاجار و ارساق شركت داشتند. اين قبايل در زمان شيخ حيدر پدر شاه اسماعيل، با نام قزلباشان معروف شدند. شيخ حيدر به هوادارانش دستور داده بود كه كلاه سرخ رنگي دوازده تَرك به نشانهي 12 امام بر سر بگذارند.
قزلباشان هستهي اصلي سپاه شاه اسماعيل را تشكيل ميدادند. عامل ارتباط معنوي و ظاهري شاه اسماعيل با مريدانش نيز زبان تركي بود. با به قدرت شاه اسماعيل، زبان تركي نيرويي دوباره گرفت. شاه اسماعيل خود به تركي شعر ميسرود و ختايي تخلص ميكرد. قسمت مهم اشعار او در عشق امام علي (ع) و امامان شيعه است. در زمان شاه اسماعيل، قالب قوشما (دو بيتي 11 هجايي) به وسيلهي شاه اسماعيل و شعراي معاصر پايه گذاري و توسعه يافته بود. قوشما از وزنهاي هجايي معمول در ميان اقوام ترك بوده است. هر قوشما 2 تا 5 بند بود. نمونهاي از قوشما:
هركيم شيخ صفوينين امريني توتماز
يورولور بو يولدا منزله چاتماز
غير ملت اونا اعتبار ائتمز
جمله عبادتين باشي دير توحيد
اشعار عاشقانه نيز با اوزان هجايي مانند قوشما، گرايلي (دو بيتي 8 هجايي) و باياتي (دوبيتي 7 هجايي) در همين زمان پديد آمد.[2] شاه اسماعيل خود غزل سرايي زبده بود. او از شاعران برجستهي تركي آذربايجاني است. نامههايي كه شاه اسماعيل براي پادشاهان عثماني همچون سلطان مراد و سلطان سليم مينوشت، به زبان تركي بودند.
زماني كه شاه اسماعيل تبريز را از سلطان مراد آغ قويونلو گرفت و عَلَم شيعهگري برافراشت، اديبان پارسي زبان دربار آغ قويونلو كه عدهاي از آنان سنّي متعصب بودند، به عثماني رفتند. بدين ترتيب ادب تركي از ادب پارسي پيشي گرفت. اين اديبان همچنان به كار ترويج زبان پارسي در عثماني ادامه دادند. سلاطين عثماني نامههاي خود را براي شاه اسماعيل به فارسي مينگاشتند.[3] اغلب شاعران آذربايجان در دربار صفوي گردآمده بودند. حبيبي شاعر معروف متولد برگشاد، ملك الشعراي دربار بود و شعري به فارسي از او در دست نيست. در دربار شاعران ديگري چون محمد امين سلطان تركمان و برادرش محمد مؤمن بيگ به پارسي و تركي شعر ميسرودند. مولانا كلبعلي راغب تبريزي (مرگ 1002ق)، عقيقي شرواني و قاضي اعرجي مراغي از شاعران اين دوره هستند كه هم به پارسي و هم به تركي شعر گفتهاند. صادق بيگ افشار تبريزي متخلص به صادقي، در نظم و نثر فارسي و تركي جغتايي دست داشته است. ديوان غزليات تركي و منشأت تركي دارد. معروفترين اثر او تذكرهي مجمع الخواص در شرح احوال شاعران معاصر اوست ك%
ايستيرم بو گون سيزه ايل بايرامي حاقدا بيلگي وئرم.
بيل ديغينيز كيمي نوروز سؤزجوكو بير فارسجا سؤزجوك دور.
بو نو بيلمه لييخ كي بو بايرام بير تورك بايرامي دير . و اونا گؤره ده دوز آدي اوغوز بايرامي دير .
آما نييه بو بايرامي ايندي آيري بير خالق لار دا ( فارس ، كورد و ... ) توتوللار ؟
بو سورونون جاوابي بودور كي بو بولگه ، ياني ايندي كي ايران ، پاكستان ، تاجيكستان ،
هندين بيرازي ، ايراق ( عراق ) ، سوريه و ايندي كي تورك دولتلري توپراخ لاري ( آزربايجان ،
تركيه ، تركمنستان ، قزاقستان ، قرقيزستان ، اؤزبكستان ، قوزئي قبرس ) و تورك فئدرال
توپراخلاري
( روسيه ده ،چين ده ، اوكراين دا و ... ) ، تورك تايفالارينين حكومت ائله ديغي توپراخلار
اولموشلار و اونون اؤچون ده زامان كئچديخجه بو بارامي ياني اوغوز بارامين آيري ميللتلر ده
بير بايرام كيمي قبول ائله ميشلر.
آما نيه ايندي بو بايراما نوروز بايرامي دييللر ؟
بيرينجي سي بودور كي بيز بير اؤلكه ده ياشايريخ كي اوندا تكجه فارس بايراغي دالغالانير.
ايكينجي سي ده بودور كي بيزيم ( تؤرك لرين ) تاريخي فارس شونيسمي ترفيندن تحريف
اولونوب و بو بايرامي بير آريايي بايرامي كيمي گؤستريرلر ، آما اوجور دييل.
اؤچونجوسو ده بودور كي بيزيم تاريخچي لريميز هم او تايدا هم بو تايدا دوز دانيشميرلار
چون كو بولار تاريخچي ده ييل لر ، آدلارين قويوبلار تاريخچي ميداندا گزيرلر
و دوز دانيشان تاريخچيلريميزين ده سسين باتيريرلار.
ايسته ميرم چوخ يازام سيزي ده حوصله دن چيخاردام
آما اوزون سؤزون قيسساسي بودور كي بو بايرام بير تؤرك بايرامي دير و آدي اوغوز بايرامي
دير و بو بايرامي زامان كئچديكجه ايل بايرامي و سونرالار يئني گون بايرامي آدلانديريبلار كي
يئني گون بايرامين فارس منبع لرينين دئديغينه گؤره فارسلار توركلردن گؤتوروب و آدين نوروز
قويموشلار.

سلام لار عزيز ديلداشلاريم بوگون قوزئي آذربايجان (باكي) نوحه لريندن بير نئچه سين يوكله مه يه حاضيرلاميشام . اميد ائديرم كي به يه نرسينيز
NOVHƏLƏR(tinik qoşular)
001-(1-Əlyazma)(Mirza əli əkbər novhəxan-misgərin kitabevindən)
002-(2-Əlyazma)(Mirza əli əkbər novhəxan-misgərin kitabevindən)
003-(3-Əlyazma)(Mirza əli əkbər novhəxan -misgərin kitabevindən)(əlyazma)
004-(4-Əlyazma)(Mirza əli əkbər novhəxan -misgərin%2B kitabevindən)
005-(5)(Mirza əli əkbər novhəxan-misgərin kitabevindən)
006-(6)(Mirza əli əkbər novhəxan-misgərin kitabevindən)
007-(7)(Əlyazma)(Mirza eli ekber novhexan-misgerin kitabevinden)(Əlyazma).pdf
007-Dəxil-1-(1)marağalı malla husen
007-Dəxil-1-(2)marağalı malla husen
007-Dəxil-2-maraqali malla husen
007-Dəxil-3-marağalı malla husen
007-Dəxil-4-marağalı malla husen
007-Dəxil-5-marağalı malla husen
007-Dəxil-6-marağalı malla husen
007-Dəxil-7-marağalı malla husen
007-Dəxil-8-marağalı malla husen
009-Yanıqlı oxşamalar-(seyf-azəri)
010-(1)Cəvahirül məsaib(-1-)-(tayib təbrizli)
010-(2) Cəvahirül məsaib (-2-)(tayib təbrizli)
011-Düz novhələr-(hadi sultan məhəmmədi)
012-Divani katib-2 (mirzə məhəmməd sadiq katibi ərdəbilli)
013-Şanlı pərçəm -(qulam əli azəri)(1)
014-Hicaz kərvanı-azərbaycanlı qudrətullahi nadiri(206d)
015-Kənzül huseyni (qoşan-huseyni)
016-Şəmimi aşura(hac əsgər əhmədiyan xusrov şahi)
017-Seçilmiş novhələr-(zübdətül əşa'r)
018-Qasimiyyə zehni-(Mirza əli əkbər novhəxan-misgərin kitabevindən)
019-(1)Hidyeyi bəni haşmi(1)(285d)
019-(2)Hidyeyi beni haşi mi(2)(288d)
020-Töhfetul ilumi(1)(Mirza Hüsen Kitabçı-ilumi(Tebriz-1276 Hicri)
021-Dilrişin Toplağ Divani (Meşedi Esger Dilriş) (1385)
022-Şikuhiye Marağeyi (Əl Yazma-Ebced)
023-Keçmişlerden El Yazma Novheler
024-Riyazüş Şüheda (Mehemmed Hüsen Kitabçı-Ilumiye Tebrizi)( 1387) (Bced)
025-(1)Sağtışlar-Tevessülat- Tebrizli Ilumi (Mehemmed Hüsen Kitabchi-Ilumiye Tebrizi)( 1372) (ebced)
025-(2)Sağtışlar-Tevessülat- Tebrizli Ilumi (Mehemmed Hüsen Kitabchi-Ilumiye Tebrizi)( 1372) (ebced)
026-Tebrizli Iluminin Xatirat Sebedi (Ilumiye Tebrizi Mirza Hüsen Kitabçı) (Ebced)
027-Tebrizli ilumiden Ermeğan (ilumiye Tebrizi Mirza Hüsen Kitabçı) (Ebced)
028-Divani Qemgin (Mehemmedzade Qumiyan)(Ebced)(Tebriz-1381)
029-Asi Divanı (Meşedi Hasan Asi) (Ebced) (Tebriz-1377)
030-(2)Asi Divanı (Meşedi Hasan Asi) (Ebced) (Tebriz-1377)
031-Serablı Vaqif Divanı-Novhe (Serabli Vaqif) (Ekber Ezheri) (Ebced) (Tebriz-1381)
032-Ermeğan -1-(Tebrizli Taib) (Ebced) (Tebriz-1381)
033-Zehni Gencinesi-Divan (Alesger Zehni) (Ebced) (Tebriz-1377)
034-Kerbela Mektebi (Seyyid Hüsen Kehnemuyi)()(Ebced) (Tebriz-1378)
035-Kerbela Hamasesi-2- (Nayıb Sadiq)(Ebced) (1370)
036-Kerbela Yaradanlar Hemasesi (Qulamirza Ismayilpuran-Hadi) (Ebced) (Tebriz-1364)
037-Aşura Manşuri -Seçme Qoşular-1-(Seyyid Ekber Sadreddini)(Ebced) (Tebriz-1378)
038-Aşura Manşuri -Seçme Qoşular-2-(Seyyid Ekber Sadreddini)(Ebced) (Tebriz-1378)
039-Aşura Manşuri -Seçme Qoşular-3-(Seyyid Ekber Sadreddini)(Ebced) (Tebriz-1378)
040-Kerbela Peyamı (Tebrizli Taib) (Ebced) (Tebriz-1376)
041-Taib Yadigari (Tebrizli Taib) (Ebced) (Tebriz-1376)
042-Töhfeyi Zerrin (Hac Ismayıl Zerrin) (Ebced) (Tebriz-1381)
043-Gülşeni Şüheda (Sehaf)( Ebced)(1377)
044-Oxşama (Hüsen Mahmudi) (Ebced) (Tebriz-1388-1390)
بوردا اولان نوحه لرين كامل متن لري زيپ اولونوب و word فرمتينده دير
آسانسور، آلياژ، آمپول، املت، باسن، بتون، بليت، بيسكويت، پاكت، پالتو، پريز، پلاك، پماد، پوتين، پودر، پوره، پونز، پيك نيك، تابلو، تراس، تراخم، نمبر، تيراژ، تور، تيپ، خاويار، دكتر، دليجان، دوجين، دوش، دبپلم، ديكته، رژ، رژيم، رفوزه، رگل، رله، روبان، زيگزاگ، ژن، ساردين، سالاد، سانسور، سراميك، سرنگ، سرويس، سري، سزارين، سوس، سلول، سمينار، سودا، سوسيس، سيلو، سن، سنا، سنديكا، سيفون، سيمان، شانس، شوسه، شوفاژ، شيك، شيمي، صابون، فاميل، فر، فلاسك، فلش، فيله، فيبر، فيش، فيلسوف، فيوز، كائوچو، كابل، كادر، كادو، كارت، كارتن، كافه، كاميون، كاموا، كپسول، كت، كتلت، كراوات، كرست، كلاس، كلوب، كليشه، كمپ، كمپرس، كمپوت، كمد، كميته، كنتور، كنسرو، كنسول، كنكور، كنگره، كودتا، كوپن، كوپه، كوسن، گاراژ، گارد، گاز، گارسون، گريس، گيشه، گيومه، لاستيك، لامپ، ليسانس، ليست، ليموناد، مات، مارش، ماساژ، ماسك، مبل، مغازه، موكت، مامان، ماتيك، ماشين، مانتو، مايو، مبل، متر، مدال، مرسي، موزائيك، موزه، مين، مينياتور، نفت، نمره، واريس، وازلين، وافور، واگن، ويترين، ويرگول، هاشور، هال، هالتر، هورا و بسياري از واژههاي ديگر.
تاريخ در مورد ترك ها چيز زيادي نمي داند. اين حقيقتي است كه خيلي از متفكران بدان اذعان دارند. ترك ها جزء معدود ملل تاريخ ساز بوده و امپراطوري هاي متعددي را نابود و در مقابل خود امپراطوري هاي بزرگي را پايه گذاشته اند. مهاجرت ها و لشكركشي هاي آنها به حدي وسيع بوده است كه تغييرات زباني، ژنتيكي و فرهنگي گسترده اي را در قسمت اعظم دنيا(آسيا و اروپا كه در واقع كليت تمدنهاي تاريخ گذشته را در بر مي گرفته اند) ايجاد نموده است. با اين وجود تاريخ به اندازه وزن و اثرگذاري ترك ها، به اين ملت نپرداخته و در واقع سكوت اختيار نموده است. با اين حال بعضي از بزرگان علم و سياست نظرات جالبي در خصوص ترك ها ابراز نموده اند كه جايگاه واقعي اين ملت را نشان مي دهد. بعضي از اين نظرات در ذيل ارائه شده است. لازم به ذكر است كه به نظر حقير اين اشارات دليل بر برتري ترك ها بر ديگر ملت ها نبوده و فقط نشان مي دهد كه ترك ها نيز همانند ساير ملت ها نقاط قوت بسياري دارند. و اساسا هيچ قومي از قوم ديگر برتر نيست.
1- Albert Sorel (مورخ فرانسوي)
در دنيا دو مجهول وجود دارد. يكي قطب ها و ديگري ترك ها.

2- Lord Byron (شاعر انگليسي)
دست ترك به همان نسبت كه با قساوت شمشير را به كار مي برد، به همان نسبت هم استادانه زخمها را التيام مي بخشد.

۳- Comenius (فيلسوف چك)
ترك ها ملت قهرماني هستند كه هيچ وقت به دوستان خود زياني نمي رسانند. ترك دستي كه فشرده است را ول نكرده، قول خود را فراموش نكرده و در روزهاي سخت دوستان خويش را تنها نمي گذارد. دست دوستي دادن به چنين ملتي باعث مي شود تا از پس هر سختي در دنيا برآييد.

4- Edmondo De AMICIS (شاعر و رمان نويس ايتاليايي)
صفات انساني ترك ها غير قابل انكار مي باشد. از جمله اين صفات قدرداني ترك ها در برابر حتي يك كار عادي و پيش پا افتاده است. مهمان نوازي، حيوان دوستي و احترام به درگذشتگان از ديگر صفات مثبت ترك ها مي باشد.

5- Gelland (فيلسوف فرانسوي)
يادگيري زبان تركي براي من سعادتي محسوب مي گردد. چرا كه براي ارتباط واقعي با يك ترك بايستي به زبان تركي مسلط باشي. مترجم همانند پرده اي است كه نور را مي پوشاند.

6- HAMMER (مورخ آلماني)
تاريخ از ترك ها چيزهاي زيادي ياد گرفته است. آثار زيادي از ترك ها به جاي مانده است كه هر كدام زينت مدنيت انساني محسوب مي گردند.

7- Charnayev (فرمانده روس)
ترك ها علاوه بر جسارت بيكران خود صاحب نبوغ اراده شكني مي باشند. ترك ها با اين نبوغ فتوحات خود را انجام داده، مدنيت ها تشكيل داده و به تاريخ بشريت خدمت نموده اند. در اصل بدون چنين نبوغي حكمراني بر نصف اروپا براي قرن ها امكانپذير نبود.

8- Helmuth Karl Bernhard von Moltke (ژنرال پروس- آلمان)
ترك ها نمونه بارز يك ملت جنگجو مي باشند. ترك ها چنان با سلاح آشنا هستند كه يك كشاورز با داس و يك كاتب با قلم. ترك ها چنان مي نشينند كه انگار بر روي اسب هستند و چنان قدم بر مي دارند كه انگار در حال شناسايي دشمن هستند.

9- Mulman (فرمانده آلماني)
هيچ سربازي مثل سرباز ترك با خنده از مرگ استقبال نمي كند. كافيست فرماندهي لايق داشته باشند تا دنيا را تسخير كنند.

10- Kayzerling (فيلسوف آلماني)
ترك ها بي ترديد اربابان واقعي تاريخ اروپا و اسيا بوده اند.

11- Donaldson
ترك ها 2000 سال است كه سرباز حرفه اي مي باشند. شغل واقعي ترك ها سربازي مي باشد. شغل اصلي تمامي ترك ها سربازي مي باشد. از هر ارتشي در دنيا بپرسد جواب خواهند داد كه مقاومت در برابر ترك ها به هيچ عنوان كار ساده اي نيست.

12- Mary Wortley Montagu (نويسنده و همسر سفير بريتانيا در دربار عثماني)
بهترين ارايش زنان ترك، ترك بودنشان مي باشد. زنان ترك با جواهرات زيبا نشده بلكه جواهرات را زيباتر نشان مي دهند چرا كه هر زن ترك خود يك جواهر بسيار زيبا مي باشد.

13- M. Montecuccoli (فرمانده اطريشي)
ترك ها شجاعانه مردن را به خوبي ياد گرفته اند و من نيز آنقدر تجربه دارم كه بدانم كه چنين ملتي تسليم را هرگز بر نمي تابد. من مي توانم لشكرهاي بيشماري را تشكيل داده و به جبهه ها ببرم ولي در برابر ترك ها ناتوان مي مانم. ترك ها با تاسي و افتخار به نياكان خود شكست ناپذير مي گردند. براي شكست دادن ترك ها بايستي ابتدا تاريخ آنها را شكست دهيم.

14- Napoleon Bonaparte
عظمت انسان ها از دو عامل نشات مي گيرد: جسارت مردان و نجابت زنان. در كنار اين دو عامل عنصر ديگري است كه انسان را به عظمت واقعي مي رساند و آن عشق به وطن و عدم ترديد در فدا نمودن جان در راه وطن مي باشد. ترك ها داراي تمامي اين عناصر بوده و به همين دليل است كه شما مي توانيد يك ترك را بكشيد ولي هرگز نمي توانيد وي را شكست دهيد.

15- Pierre Loti (نويسنده فرانسوي)
يك ترك هيچ نوع رفتار تصنعي نداشته و اصالت ذاتي دارد. اين هديه اي است ذاتي كه طبيعت به ترك ها داده است.

16- Tasso (شاعر ايتاليايي)
از تركان مي گويم. از آنها كه هنگام هجوم به دشمن به گردباد مي مانند و به دريا و رعد. از آنان كه در برابر دوست و دربرابر دشمن بي سلاح به نسيم مي مانند و بركه اي زلال. تبديل اين بركه به دريا و نسيم به گردباد، نيست كار انسان عاقل.

17- THIERS (روزنامه نگار، مورخ و سياستمدار فرانسوي)
حتي اگر دولت تركي در تاريخ وجود نداشت بايد ايجاد مي گرديد.

18- William Martin (نويسنده انگليسي)
بي ترديد ترك ها بهترين ملت ها براي دوستي مي باشند. اگر مي خواهيد طعم واقعي مهمان نوازي را حس كنيد به روستاهاي اصيل ترك كه هنوز تحت تاثير بيگانگان قرار نگرفتند برويد.

19- Decamps (نقاش فرانسوي)
با قلم مي توان چهره زيباي ترك، اندام قدرتمند او، لباس پرزرق و برقش، رفتار ظريف او، خنده پر وقارش و نيز غرش همچون شير وي را ترسيم نمود.ولي ترسيم اصالت يك ترك غير ممكن مي باشد. اين اصالت مانند نور ماه قابل ديدن است ولي قابل ترسيم نيست.

20- Max Muller (زبانشناس الماني)
با دقت در زبان تركي مي توان فهميد كه اين محصول نبوغ بشر، معجزه اي بس بزرگ مي باشد.
هئجا تلفّوظ زاماني سؤزون آسانليقلا حيصهلره بؤلونمهسينه هئجا دئييلير. هئجانين وارليغي صايت سسله باغليدير. سؤزده نه قدر صايت سس وارسا، بير اوْ قدر ده هئجا اوْلور: ميثال.: يا-شێل-لاش-دێ-رێل-مێش. بۇ سؤزده 6 صايت سس اوْلدوغو اۆچون 6 هئجا واردير. بۇندان باشقا، بير نئچه هئجالي سؤزلري ده گؤسترمك اوْلار: مس.: قۇ-رۇ-جۇ-لۇق-لا-رێن، جان-فه-شان-لێق-لا-رێن آذربايجان ديلينده هئجانين آشاغيداكي نؤولري واردير. 1. ساده هئجا - تك بير صايتدن عبارت اوْلوب نه اؤزوندن اول، نه ده اؤزوندن سوْنرا صاميتله بيرلشير. مس: اوْ-خۇ، آ-تا، آ-نا. بۇ سؤزلردهكي بيرينجي صايت ساده حساب اوْلونور. 2. آچيق هئجا: اگر هئجا صايتله قۇرتارارسا، بئله هئجا آچيق حساب اوْلونور. ميثال: با-با، نه-نه، خا-لا، بي-بي و س. 3. قاپالي هئجا - صاميتله قۇرتاران هئجا قاپالي حساب اوْلونور. مس قار-داش، باش، ال، ات، اۆز و س. 4. هئجالارين اؤرتولو و اؤرتوسوزلويو ايسه اوْنلارين صاميتله باشلانماسي ايله باغليدير. صاميتله باشلايان هئجا اؤرتولور. (مس: بي-لي-رم، صايتله باشلايان هئجا ايسه اؤرتوسوز حساب اوْلونور) (مس؛ آت، اوْت، ات) و س. 5. آذربايجان ديلينده چوْخهئجالي سؤزلره، هابئله چوْخفوْنوْمينلي - چوْخ سسلي هئجالارا آز تصادوف ائديلير. . ميثال؛ شپريس، ايلياژ، چاريز، ماركس، كند، قند و س. بۇ كيمي چوْخسسلي سؤزلر بير هئجادان عبارت اوْلوب ديليميزه گلمه سؤزلردي. هئجا بير سسدن عبارت هئجا : آ-تا اۇ-نا اۆ-زۆم ايكي سسدن عبارت هئجا : آت، سۇ، اوْت، بۇ، اوْد، قۇ-زۇ يا-زێ اۆچ سسدن عبارت هئجا : باش، آلت، داش-لێق مك-تب دؤرد سسدن عبارت هئجا : دؤرد، زنگ، قند، قروپ، بند، كند